ณจินต์ : ณ...เขียนเรื่อง จินต์...แต่งภาพ

เพื่ออรรถรสในการอ่าน ท่านสามารถโหลดเพลงเปิดฟังไปด้วยได้

เพลง : จะรักอยู่หรือเปล่า
ศิลปิน : Student Ugly

 ต่อจาก Entry ที่แล้วนะครับ ที่เกริ่นนำไว้เรื่องของ โ ร ค แ ก่ อย่างที่บอกเอาไว้แล้วว่า สัปดาห์นี้จะอุทิศให้กับ Series โ ก ร๊ ก อ ร์ โ ม น ก่อน แ ก่ ที่เผอิญมาตรงกับวิชาที่เพิ่งสอบผ่านไปหยกๆพอดีเลย ^^ (พรุ่งนี้สอบคอม อย่างชิว) ก่อนอื่น ก็ขอเริ่มต้นกันก่อน เคยสงสัยกันมั่งมั้ยครับ ว่าทำไมเราต้องแก่ด้วย?จะเกิดมาแก่เลยแล้วค่อยๆหนุ่มขึ้นแบบ Brad Pitt ได้รึเปล่า?

คำว่า แก่ หรือ Aging (จากวิชา Geriatrics) หมายถึงลักษณะที่เกิดขึ้นจากการสะสมความเปลี่ยนแปลงของอวัยวะต่างๆตามระยะเวลา แล้วทำไม อวัยวะต้องเปลี่ยนแปลงด้วยล่ะ?

ถ้ายังไม่ลืม วิทยาศาสตร์ ม.2 เราคงเคยผ่านตากันมาแล้วนะครับ ว่ามวลหมู่สิ่งมีชีวิต ล้วนประกอบไปด้วย Cell เป็นล้านๆ (แม้พวก Prion, Viroid, Virus จะยังเป็นที่ถกเถียงกันไม่จบสิ้น) ในอวัยวะต่างๆของมนุษย์ก็มี Cell ประกอบนับไม่ถ้วนครับ แต่ละอวัยวะก็มี Cell รูปแบบหลากหลาย สวยงามอลังการ ซึ่งถ้าคุณไม่ได้ศึกษามาด้านนี้ ก็ไม่ต้องรู้ลักษณะโดยละเอียดก็ได้ว่าเซลล์อะไรรูปร่างยังไง แต่เกือบทุกชนิด ถ้าเราแหกออกมาดู ก็จะมีแก่นดำๆอยู่ข้างใน ที่เรียกว่า Nucleus ครับ

 ใน Nucleus ก็มีแท่งสองแท่งติดกัน (กรุณานึกถึงคู่ของถุงเท้า) แถมมีอยู่ 23 คู่ (ในภาวะปรกติมันจะตีกันยุ่งๆไปหมด ไม่ได้แยกออกเป็นคู่ๆหรอกนะ) ถุงเท้าคู่หนึ่ง เราเรียกมันว่า Chromosome ครับ

ถ้าหยิบถุงเท้าออกมาซักคู่ ความน่าจะเป็นที่จะสุ่มหยิบได้สีเดียวกัน...<<<เฮ้ ไม่ใช่บล็อกคณิตแสรดดดด ถ้าหยิบออกมาคู่หนึ่ง จะพบว่า ถุงเท้าแต่ละข้าง ถักขึ้นมาจากด้ายเส้นเดียว ซึ่งถ้าเราดึงด้ายออกมา เราก็จะได้สาย DNA เกลียวคู่ครับ ซึ่งบนสายของ DNA ทั้งหมด มีเพียง 0.4 % ที่แสดงผลออกมาเป็นการควบคุมลักษณะของมนุษย์ทั้งหมด (Gene) ทั้ง กินขี้ปี้นอน การกิน การขับถ่าย ความรัก การพักผ่อน ฮอร์โมน สิผิว สีตา ความสูง บลาบลาบลา... ซึ่งช่วงเหล่านี้นี่แหละ ที่ทำให้คุณหญิงหมอมีงานทำ ^^ ช่างเป็นสิ่งที่โคตรยุบยิบและเล็กจิ๋วอย่างแรง... แต่ส่งผลสะเทือนทั้งร่างกายเลยทีเดียว

(รูปจาก intelihealth)

 แล้วไอ้นี่มันเกี่ยวกะ โ ร ค แ ก่ ยังไงล่ะ?

ประเด็นแรก เนื่องจาก Gene เป็นสิ่งที่แสดงผลออกมา เป็นลักษณะของมนุษย์ทั้งปวง ฉะนั้น ก็น่าจะมี Gene ที่ทำให้แก่เช่นกัน

ว้าววววว...ถ้าเป็นแบบนั้น ถ้าเราเจอ Gene ที่มีปัญหา เราก็ส่งไวรัสเข้าไปทำลายมันทิ้ง เท่านี้เราก็อายุยืนแล้วสิ

เสียดาย ถ้าไม่ รู้จัก ไ ว รั ส ตั ด ยี น ก่อนแก่

ไ ว รั ส ตั ด ยี น ช่วยแก้ โ ร ค แ ก่

(อารมณ์ยังกะช่างตัดกางเกง)

ในการทดลอง หลังตัด Gene เจ้าปัญหาออกไป ก็พบว่าทำให้สิ่งมีชีวิต อายุยาวขึ้นอีกเกือบเท่าตัว

แต่...สิ่งมีชีวิตที่ทำคือ พยาธิตัวกลม - -" แถมในมนุษย์ก็ยังหาตำแหน่งของ Gene ที่ว่านั่นไม่เจอเลย

================================================== 

ประเด็นที่สอง ส่วนต่างๆใน Cell หรือ Cell ที่ตาย จะกลายเป็น "ขยะ"

ปกติ ในเซลล์จะมี "หน่วยกำจัดขยะ"(Lysosome) ทั้งเล่าเศษซากเซลล์ โปรตีน ไวรัส ซากแบคทีเรีย พวกนี้จะถูกหน่วยนี้กำจัดหมด แถมมี "หน่วยให้พลังงาน"(Mitocondrea) ที่ใช้พลังงานประจุไฟฟ้าเหมือนแบตเตอรี่ (Free Radical) กระจายอยู่ทั่วเซลล์ ทั้งสองหน่วยนี้ทำงานประสานกันใน Cell อย่างมีความสุข...

จนวันหนึ่ง มีนายทุนมาสร้างความร้าวฉาน เกิดแบ่งเป็นสองฝ่ายเหลือง-แดง...<<<เอ่อ นอกเรื่อง จนวันหนึ่ง หน่วยสร้างพลังงาน เกิดแก่ เสื่อมไป ก็เหมือนแบตเตอรี่เสื่อมๆเก่า มีน้ำกรดหรือว่าไอ้ประจุไฟฟ้า ฟรีแรด ตัวนี้รั่วไหลออกมา มันก็กัดกร่อนทำอันตรายไปทั่ว ไม่เว้นแม้แต่กองถุงเท้าของเรา ไอ้เศษซากขยะจากประจุไฟฟ้าก็จะเกลื่อนกลาดกระจายทั่วเซลล์ หน่วยกำจัดทำงานไม่ทัน สุดท้าย Cell ก็จะเต็มไปด้วยซากขยะ

อ้าว ถ้างั้นเราเอาขยะออกได้มั้ย?

เสียดาย ถ้าไม่รู้จัก ห น่ ว ย กำ จั ด ข ย ะ ก่อนแก่

ข ย ะ ลดลง ป้องกัน โ ล ก ร้ อ น <<<แสปมกู้โลกนะเนี่ย

 การเอาขยะออก ร่างกายทำประจำอยู่แล้วครับ นั่นคือ การแบ่งเซลล์ ก็จะเกลี่ยขยะไปให้เซลล์ใหม่ที่เกิดขึ้นมาได้

================================================== 

ประเด็นสาม ตอนที่เซลล์แบ่งตัวเพื่อเพิ่มจำนวน...(อย่าไปนึกถึง Cell ในดรากอนบอลนะฮะ ไม่เกี่ยวกัน <<<แล้วเอารูปมาลงทำไม) จะมีการสูญหายของ "ชิ้นส่วนถุงเท้า" ครับ

 คือ ตรงปลาย Chromosome แต่ละแท่ง จะมีส่วนที่เรียกว่า Telomere ซึ่งในเซลล์ร่างกายทั่วไป พอแบ่งตัวแต่ละครั้ง ส่วนนี้จะสั้นลง เหมือนเอาถุงเท้าไปซัก แล้วมันหดลงเรื่อยๆ สุดท้ายเมื่อสั้นถึงจุดๆหนึ่ง Cell ก็จะหยุดแบ่งตัวครับ สุดท้าย เราก็จะหยุดซักถุงเท้า และตีนเหม็น...

พอหยุดแบ่งตัว บรรดาขยะ ของเสีย ฯลฯ ก็จะสะสมใน Cell เหมือนถุงเท้าไม่ได้ซัก เน่าๆเหม็นๆ สุดท้าย Cell ก็จะเสื่อมสภาพและตายไปในที่สุด

แล้วถ้ามีตัวมาคอยต่อ Telomere ล่ะ?

เสียดาย ถ้าไม่รู้จัก T e l o m e r a s e ก่อน แ ก่

T e l o m e r a s e ช่วยป้องกัน โ ร ค แ ก่

Telomerase ที่ว่า คือเอ็นไซม์ช่วยต่อที่ว่าครับ

ปกติ Cell ที่มีไอ้ตัวนี้อยู่ ก็จะเป็น Cell ที่มีการแบ่งตัวไปตลอดชีวิต ไม่ต้องหยุด อย่างเช่น เซลล์ผลิตอสุจิ ที่ทำให้ผู้ชายมีอสุจิไปจนตายได้โดยกระสุนไม่หมดไปนั่นแหละ

 แล้วถ้าเราเอาไปใส่ให้ Cell ทั่วไปตามท้องตลาดล่ะ?

ผลลัพธ์คือ มันจะแบ่งตัวไม่หยุด แล้วกลายเป็น มะเร็ง ครับ - -"

==================================================

นี่คือสาเหตุที่ก่อให้เกิด โ ร ค แ ก่ ทั้งหลาย ซึ่งจริงๆ Aging ไม่ใช่โรคนะครับ เป็นการแก่ตามอายุ คนเรานั้น ถ้าร่างกายเสื่อมลงตามอายุโดยไม่มีโรคภัย เบาหวาน มะเร็ง ความดัน หัวใจ ฯลฯ มาเบียดเบียนแล้วล่ะก็ จัดได้ว่าหาได้ยากยิ่ง โปรดอยู่อย่างมีความสุขและภาคภูมิใจ จนวาระสุดท้ายของชีวิตเถอะ

แล้วถ้าเราแก้ปัญหาที่ต้นเหตุไม่ได้ เราจะสามารถชะลอการแก่ด้วยวิธีอื่นได้ไหม?

ได้ครับ

ไว้เขียนต่อ Entry หน้าครับผม ^^

ขอขอบคุณ : เอกสาร ดร.พินทุสร & รศ.ดร.ตรีทิพย์ ภาควิจัย Biochem