ณจินต์ : ณ...เขียนเรื่อง จินต์...แต่งภาพ

เพลง : หนังจบใจเราไม่จบ
ศิลปิน : ป๊อด ธนชัย อุชชิน
อัลบั้ม : Feel Good Music and Movie Concerto

จากประสบการณ์ที่บ้านผมเคยเปิดเป็นร้านเช่าหนัง (ปัจจุบัน เจ๊งไปแล้ว ระงับกิจการเพราะขี้เกียจดูแล) ก็พบว่า กลุ่มชาวบ้านร้านตลาดส่วนใหญ่ มักนิยมหาเช่าหนังสไตล์ บู๊ แอคชั่น มันส์ระห่ำ เรื่องอะไรโนเนมไม่ว่า ขอแค่มี "บู๊" "อึด" "ตัด" "ฟัด" "อัด(ถั่วดำ)" "ระห่ำ" "นรก" "ฝ่า" "(หมอลำ)ซิ่ง" "แรง" "ไฟ" ฯลฯ อยู่ในชื่อหนังเป็นพอ ชนิดที่ว่าเช่าแล้วเช่าอีกจนมียอดการเช่าถล่มทลายเกินหนังแนวอื่นไปหลายเท่าตัว ซึ่งบ่อยครั้งเรามักจะพบเซียนมือสมัครเล่นวิพากษ์วิจารณ์หนังกันให้ได้ยินเสมอ แต่ที่น่าหงุดหงิดคือ บรรดานักวิพากษ์เหล่านี้ หลายคนก็เกิดมาเป็นลูกอีช่างวิพากษ์โดยแท้ ไม่ว่าหนังอะไรมันก็ดูให้ไม่สนุกไปซะหมด แล้วคุณจะมาเช่าหนังไปดูทำด้ามง้าวอะไรล่ะครับเนี่ย?

พวกแรกคือ พวกขี้สงสัย และพวกชอบจับผิดครับ อาจจะเป็นเพราะคุณคุ้นเคยกับสภาวะแวดล้อมในหนังหรือไรไม่ทราบได้ เหมือนตอนดูหนัง "หมอเจ็บ" รุ่นพี่เภสัชคนนึงแกจับผิดตั้งแต่ชื่อยาที่จ่าย ลักษณะการใส่ Stethoscope การเดินของพยาบาล ห้องเรียนที่สิริราช ฯลฯ คือ ไอ้รูปแบบที่เขาไม่ได้จงใจทำให้ผิดเนี่ย สอดส่ายควานหาดีนัก หรืออาจจะสงสัยในเรื่องไม่เป็นเรื่อง ทำไมต้องเปิดพุง ทำไมต้องหยิบแก้ว ทำไมต้องกินน้ำ ฯลฯ โธ่คู้นนนนน...เป็นเจ้าหนูจำไมกลับชาติมาเกิดหรือไร? ไอ้เรื่องประเด็นน่าคิดกว่านั้นไม่หยิบเอาออกไปถก เหมือนเห็นเงาะอยู่บนโต๊ะ แล้วตัดแต่ขนเอาไปกิน

แล้วได้เนื้อหาสาระ เข้าใจสิ่งที่หนังอยากจะสื่อสารไหม? ไม่

พวกต่อมาคือ ไม่ใช่แนว ไม่เข้าใจ แต่อยากดู อันนี้เราจะเจอบ่อยตามบอร์ดเกรียน ประเภทที่ว่า "เฮ้ย ไปดูมาแล้ว หนังดังได้ไงฟระ ไม่เห็นมันส์" หรือ "หนังอะไรวะ ไม่สนุก ดูไม่รู้เรื่อง"ตัวอย่างเช่น The Happening ที่หลายคนคาดหวังว่าจะเป็นปริศนาตายเป็นเบือแล้วมาเฉลยภายหลังแบบ The Ring หรือหนังราชวงศ์อย่าง The Other Boleyn Girl ที่คนที่ไม่เข้าใจประวัติศาสตร์อังกฤษเข้าไปดู หรือกลุ่มคนที่หวังจะได้เห็นฉากการสู้รบเร้าใจแบบโบราณ แต่ดันเลือกหนังอย่าง Kingdom of Heaven (หลับตั้งแต่ต้นเรื่อง) แล้วออกมาวิพากษ์วิจารณ์กัน ไม่มันส์ ไม่บู๊ ไม่สู้รบ บลาบลาบลา พวกนี้ก็เหมือนเกรียนที่ไม่เข้าใจ ว่าหนังมันไม่ได้สร้างมาเน้นบู๊ตามสายที่คุณชอบ คือ ถ้าคุณไม่เข้าใจเนื้อเรื่องของหนัง ว่ามันพยายามสื่ออะไรกับคุณ ก็เก็บปากคุณไว้เงียบๆดีกว่าไปเที่ยววิจารณ์ว่ามันไม่สนุก

อีกประเภทที่เราจะเจอบ่อย จะเป็นพวกที่มีอคติครับ ตัวอย่างเช่น รักแห่งสยาม ตราบใดที่คุณยอมรับเกย์ไม่ได้ คุณก็อาจจะตะโกนกลางโรงหนังว่า "กูถูกหลอก" แล้วก็เดินออกมา หรือคิดในใจว่า "อี๋...ตุ๊ด สังคมไทยวิปริตไปหมดแล้ว" แล้วก็เที่ยวออกมาด่า ว่าหนังห่วย ทั้งๆที่มันก็แค่เสนอแง่มุมที่คุณไม่สนใจ เข้าไปไม่ถึง ก็แค่นั้นเอง สิ่งที่คุณไม่สนใจ ไม่ได้แปลว่าไร้ค่า ไร้สาระนะครับ อีกตัวอย่างหนึ่งคือฉากรุนแรง เคยมีคนเขียนเกี่ยวกับ Kill Bill 2 ในแง่ลบเอาไว้ ซึ่งผมเข้าไปอ่านแล้ว ก็แค่รู้สึกว่า เธอแค่ชอบที่จะอยู่ในโลกสวยงาม ไม่มีเลือด ไม่มีอาชญากรรมแค่นั้นเอง ทั้งๆที่ความจริง Kill Bill เป็นหนังที่ผู้กำกับสื่อถึงอารมณ์และความรู้สึกของอาชญากรได้ดีมากๆเลยทีเดียว

ฉะนั้น ผมว่าทางที่ดี ถ้าจะดูหนังให้บันเทิง เปิดใจให้กว้างดีกว่าอยู่ในกะลาครับ ถ้ายึดติดกับวงจำกัดอะไรนักหนา คุณก็ไม่มีทางมองเห็นโลกที่กว้างกว่าวงจำกัดที่คุณขีดเส้นเอาไว้เองได้เลย

อีกแบบที่น่าพูดถึง คือพวกบ่นตามอารมณ์ครับ อาจจะแบ่งเป็น คนที่มีความสุขจากการดูดารา (อย่างตอนรักแห่งสยามนี่ รอบของผมมีผู้หญิงเข้าไปกรี๊ดกร๊าดมาริโอ้ เมาเร่อทุกชอต สงสัยแม่หล่อนเป็นนกหวีด) อันนี้ไม่เป็นไร คุณหลงใหลได้ปลื้มกับหนัง มีความสุขและได้รับความบันเทิงในส่วนของคุณ (แต่คนรอบข้างจะรำคาญหงุดหงิด อยากลุกมากระทืบขนาดไหน อันนี้อีกเรื่องนึง) แต่อีกพวกคือ ดูหนังที่ไม่เข้ากับอารมณ์ตัวเอง แล้วออกมาบ่นว่า ไม่สนุก = ='' อย่างคนอกหักไปดู Sad Movie เงี้ย... ออกมาก็บ่นเศร้าเกินไป ร้องไห้ จมความทุกข์ ...เฮ้อ อนาถ

พวกสุดท้ายที่น่าพูดถึง คือพวกสาระแน รู้ไปหมดครับ อันนี้จะแบ่งเป็น พวกที่อ่าน Spoil อ่านรีวิวมาอย่างละเอียด แล้วก็มาบ่นว่าหนังไม่ตื่นเต้น... มันจะเหลือความตื่นเต้นให้คิดมั้ยล่ะคร้าบคุณ ถ้ารู้เรื่องหมดแล้วเนี่ย??? รึไม่ก็พวก คาดหวังสูง หนังต้องออกมาอลังการล้านแปดสมกับที่รอคอย แต่ก็เป็นไปตามสัจธรรม คาดหวังมาก ก็ผิดหวังมาก อีกพวกจะเป็นพวกชอบคาดเดาสถานการณ์ล่วงหน้า คิดไปก่อนแทบทุกฉาก เดาล่วงหน้าแม่มทุกชอต เช่น พอเห็นพระเอกกับนางเอกขับรถไปด้วยกันในหนังสยองขวัญแล้วรถเสียกลางทาง ก็จะคิดว่า มีผีบ้าซาตานคนถือขวานโรคจิตโผล่มาแหงมๆ ต้องใช่แน่ๆ แล้วไงต่อ?

A.ผีไม่โผล่มา ดูหนังต่อ คิดว่าฉากต่อไปต้องมีผีโผล่มา
B.ผีโผล่มา แฮ่!!! คิดในใจ "ตูว่าแล้ว..." แล้วไงต่อ? คุณได้รับรางวัลแสนรู้ดีเด่นอวอร์ดประจำปี 2008 ไหม? ไม่มีประโยชน์อะไรเกิดขึ้นมา นอกจากความสนุกที่ถูกบั่นทอนไปเพราะ "ตูว่าแล้ว..."

หนัง เป็นสื่อเพื่อความบันเทิง เหมือนอนิเม การ์ตูน หรือหนังสือนั่นแหละครับ

ถ้าคุณดูหนังตามรูปแบบข้างต้น หาแต่เรื่อง ชิมเสพไปบ่นไป ดูยังไงก็ไม่สนุก คุณก็เป็นได้แค่คนวิจารณ์หนังนั่นแหละครับ แต่ไม่มีทางสัมผัสความบันเทิงที่แท้จริงจากการดูหนังได้เลย

หนังไม่สนุก ในหลายครั้ง มันก็เป็นเพียงแค่เป็นสิ่งที่ คนดู รู้สึกไม่สนุก มากกว่า เพราะคงไม่มีผู้กำกับคนไหนอยากสร้างหนังให้ออกมาไม่สนุกหรอกครับ ก่อนที่คุณจะออกปากว่า มันไม่สนุกจริงๆน่ะ คิดก่อนรึเปล่าครับว่ามันเกิดจากตัวคุณเอง ที่ทำให้ความบันเทิงในหนังลดลงรึเปล่า

ขอให้สนุกกับการชมภาพยนตร์ครับ